Het geluid van het Meester Visserplein

Hoe bepaal je hoe een locatie klinkt? Die vraag lijkt in eerste instantie misschien simpel, maar als je er meer over nadenkt blijkt het antwoord niet eenvoudig te zijn. Beschrijven hoe een plek klinkt kan namelijk op verschillende manieren.

Bijvoorbeeld door het benoemen van de geluidsbronnen die je hoort: misschien rijden er veel fietsers voorbij, of zijn er op de achtergrond spelende kinderen te horen. Je zou ook kunnen beschrijven hoe je het geluid ervaart: het kan chaotisch klinken, of juist kalm en rustgevend. Een meer persoonlijke beschrijving is ook mogelijk. Misschien doet het geluid je wel denken aan hoe het vroeger bij je oude basisschool klonk, of associeer je het met een plek waar je eens op vakantie bent geweest. Momenteel worden locaties vaak beschreven aan de hand van de geluidsniveaus ter plaatse, bijvoorbeeld door het decibelniveau op verschillende momenten van de dag te meten. Die beschrijvingen gaan echter voorbij aan onderlinge verschillen tussen mensen, en de context waarin het geluid wordt gehoord.

Om uit te vinden hoe de vraag “Hoe klinkt een locatie?” op een zinvolle manier beantwoord kan worden, zijn we bij SoundAppraisal momenteel bezig met een pilotproject rondom het Meester Visserplein in Amsterdam. In opdracht van het RIVM proberen meerdere partijen daar de geluidsomgeving in kaart te brengen. Dat gebeurt op een aantal verschillende manieren. Zo worden bewoners geïnterviewd over hoe zij het geluid beleven, zijn er soundwalks georganiseerd, en wordt gekeken of het geluidsniveau onder wettelijk vastgestelde grenswaarden blijft.

Bij SoundAppraisal proberen we het geluid op het plein te beschrijven aan de hand van de geluidsbronnen die te horen zijn. Omdat het nogal tijdsintensief is om handmatig uren aan geluidsdata te annoteren hebben we een systeem ontwikkeld dat automatisch een aantal geluidsbronnen kan herkennen in opnames van omgevingsgeluid. Aan de hand van de herkende bronnen genereert het systeem vervolgens een linguïstische omschrijving van het geluid in de opname. Dit systeem, dat de naam SESum (Sound Environment Summarizer) draagt, stelt ons in staat om lange opnames van het geluid op het Meester Visserplein samen te vatten en te kijken of verschillende plekken op en om het plein qua geluid van elkaar verschillen.

Het Meester Visserplein is niet zomaar gekozen als locatie voor dit project. Het plein is namelijk auditief gezien erg interessant. Zo wordt het aan bijna alle kanten omringd door drukke autowegen, loopt er en trambaan dwars over het plein heen, bevinden er zich meerdere drukbezochte toeristische attracties, en ligt aan de zuidkant het Waterlooplein waar zes dagen per week een markt wordt gehouden. Je kan je voorstellen dat het geluid, op zijn zachtst gezegd, best overweldigend kan zijn. Juist daarom is het interessant om in kaart te brengen hoe het plein klinkt. Het lijkt voor de hand te liggen dat men het er chaotisch vindt klinken en dat men niet al te positief is over de geluidsomgeving. Uit gesprekken met mensen ter plaatse blijkt echter dat de meningen over het geluid op het plein uiteenlopen. Zo vinden sommige mensen dat de drukte wel past bij wat je in een stedelijke omgeving hoort te horen, of komen ze oorspronkelijk uit een stad waar het allemaal nog veel drukker is. Ook daaruit blijkt maar weer dat het lang niet zo simpel is om te beschrijven hoe een locatie klinkt.

Thomas Derksen

Leave a comment: